Nằm giữa rừng keo dưới chân núi Gò Trại (thôn Ninh Khánh), Đài tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ Trại Tiệp là nơi ghi dấu sự hy sinh của 21 chiến sĩ giải phóng quân, trong đó có một nữ y tá, vào tháng 7/1969. Do giấy tờ bị tiêu hủy sau trận phục kích của địch, đến nay danh tính, quê quán các liệt sĩ vẫn chưa được xác định.
Ông Trương Thành Tá (85 tuổi), cựu chiến binh thôn Ninh Khánh, xúc động chia sẻ, Không ai biết tên tuổi, quê quán của các đồng chí. Nhưng sự hy sinh ấy là bất tử, góp phần làm nên độc lập, tự do cho quê hương”.
Sau ngày đất nước thống nhất, người dân đi rừng lập điểm thờ tự tại nơi các liệt sĩ nằm lại. Năm 2016, từ sự vận động của Hội Cựu chiến binh huyện Nông Sơn (cũ), cùng sự hỗ trợ của bà Nguyễn Thị Bích và các nhà hảo tâm, Đài tưởng niệm Trại Tiệp được xây dựng khang trang trên diện tích khoảng 400m², kinh phí hơn 5 tỷ đồng.
Đã thành thông lệ, cứ đến ngày 26/7, 361 hộ dân thôn Ninh Khánh lại chuẩn bị mâm cơm giỗ, cùng nhau về đài tưởng niệm dâng hương. Mâm cơm giản dị nhưng đầm ấm thể hiện tình cảm của dân làng dành cho những người lính đã ngã xuống trên mảnh đất này.
Không chỉ ở Ninh Khánh, đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” còn được người dân Quế Phước gìn giữ bằng nhiều việc làm thiết thực. Tại thôn Phú Gia, Ban Nhân dân thôn tổ chức gặp mặt kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ kết hợp Lễ Giỗ tổ Tiền hiền, với sự tham gia của đông đảo người dân, mạnh thường quân và con em quê hương.
Hoạt động là dịp để cán bộ, nhân dân ôn lại truyền thống cách mạng, tưởng nhớ, tri ân các anh hùng liệt sĩ, thương binh, bệnh binh; đồng thời tưởng nhớ công ơn các bậc tiền nhân đã khai hoang, lập làng, đặt nền móng cho vùng đất Phú Gia.
Là người tích cực tham gia các hoạt động đền ơn đáp nghĩa tại địa phương, Ông Võ Thân (thôn Phú Gia) chia sẻ, tri ân người có công, tưởng nhớ tiền nhân không chỉ là trách nhiệm mà còn là tình cảm, nghĩa tình của người dân đối với các thế hệ đi trước. Qua đó, góp phần giáo dục con cháu về truyền thống quê hương, nhắc nhở thế hệ trẻ tiếp tục gìn giữ, phát huy những giá trị tốt đẹp của địa phương.
Theo bà Nguyễn Thị Kim Thoa - Trưởng thôn Phú Gia, hằng năm, Ban Nhân dân thôn phối hợp các ban, ngành, đoàn thể vận động nhân dân, mạnh thường quân và con em xa quê đóng góp công sức, kinh phí vệ sinh các nghĩa trang liệt sĩ, khu tưởng niệm, nơi thờ cúng tiền hiền.
“Những việc làm thiết thực này góp phần gìn giữ nét đẹp văn hóa truyền thống, lan tỏa đạo lý ‘Uống nước nhớ nguồn’, ‘Ăn quả nhớ người trồng cây’ trong cộng đồng” - bà Thoa nói.
Theo ông Nguyễn Văn Quốc - Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Quế Phước, dịp kỷ niệm 27/7 năm nay, Hội phối hợp với Ban Chỉ huy Quân sự xã đẩy mạnh vận động nhân dân tại 10/10 thôn cung cấp thông tin mộ liệt sĩ, thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin. Đồng thời, tổ chức Lễ Giỗ Liệt sĩ tại Nhà tưởng niệm Trại Tiệp, Nhà tưởng niệm Khe Chín Khúc và ra quân chỉnh trang cảnh quan các nghĩa trang, khu tưởng niệm trên địa bàn.
“Với người dân Quế Phước, sự tri ân không chỉ thể hiện trong những ngày tháng 7. Từ nén hương bên phần mộ chưa rõ danh tính, mâm cơm giỗ chung của 21 người lính vô danh đến những lễ giỗ tiền hiền được tổ chức hằng năm, tất cả đều góp phần gìn giữ ký ức về những người đã đi qua chiến tranh, các bậc tiền nhân khai phá quê hương và trở thành ‘địa chỉ đỏ’ trong giáo dục truyền thống cách mạng cho các thế hệ nhân dân địa phương” - ông Quốc nhấn mạnh.